Opschepperig

In veel winkels, vooral in supermarkten, wordt tegen sluitingstijd een boodschap omgeroepen om de klanten erop attent te maken dat ze haast moeten gaan maken met het verzamelen van hun boodschappen, en zich naar de kassa’s dienen te begeven. Zo’n boodschap klinkt dan vaak zo: “Het is bijna zes uur en dat betekent dat wij gaan sluiten.”
Dit is benevens de waarheid. Dat het bijna zes uur is betekent op zich helemaal niets, en zeker niet dat jullie je winkel gaan sluiten. Dat het bijna zes uur is, dat is alleen een tijdsaanduiding. Stelletje ijdeltuiten.

Begrenzende duidelijkheid

Zoals wel vaker bij het zappen viel ik midden in een documentaire film, of een reportage,  Welk van de twee, dat was niet helemaal duidelijk. Er waren een viertal Amerikaanse twintigers te zien die vertelden over hun leven, hun familie, hun frustraties en toekomstdromen. Mooi om naar te kijken en te luisteren, al wist ik niet waar de film precies over ging, of wat het kader was.
Dat kader werd daarna, na een minuut of tien, vijftien steeds duidelijker. En naarmate het kader, het thema van de film duidelijker werd, begon ook mijn kijk- en luisterplezier af te nemen. Het thema werd belangrijker dan de mensen. Een kader, of een thema, hoewel vaak wel noodzakelijk voor een film of verhaal, kan blijkbaar ook hinderlijk zijn.

De film heb ik tot het einde toe bekeken, maar de ervaring ervan zou waarschijnlijk mooier zijn geweest als kader en thema onbekend, of op de achtergrond zouden zijn gebleven. Dan zou ik drie kwartier hebben gekeken naar vier mensen die over zichzelf vertellen, zonder pointe, zonder richting, zonder veel duiding en  duidelijkheid. Maar wel boeiend, ontroerend, chaotisch en raadselachtig, net als het leven zelf.

Soms is verwarrende verwondering te verkiezen boven al te veel duidelijkheid, inkadering, en begrenzing.

Ballast

Enzymen. Het woord heb ik vaak gehoord en gelezen, maar ik weet nog steeds niet precies wat het zijn, die enzymen, en ik wil dat voor nu ook graag even zo laten, mede omdat het zo’n mysterieus woord is, maar ook omdat ik voorlopig wel even genoeg heb aan dingen die ik wel een klein beetje begrijp zoals bacterieen, moleculen, microgolven, laagfrequente lange golven, satelieten, cyber-space, spam en cookies.

Een beperkte mate van luiheid kan soms een zegen zijn, want anders heb je, voor je het weet, een hoop overbodige, of ongewenste ballast. Zoals alsmaar blijven nadenken, over de zin van zwarte gaten, of over de meestal veronderstelde oneindigheid van het Heelal.

Een teveel aan luiheid is echter niet wenselijk. Het kan ook leiden tot, bijvoorbeeld, urenlang voor de televisie blijven hangen, en het daardoor vrijwel ongemerkt vergaren van een overvloed aan vrij nutteloze informatie, zoals het laatste nieuws over het wel en wee van Bekende Nederlanders.

Berend-Jan's Boekenparadijs

- Aafje Terpstra, welkom in de studio. Uw onlangs verschenen roman, "Brakman's Honger", waar ging die eigenlijk over ? Ik was totaal de weg kwijt.
- Eh... verlies, enneh, schuld. Ja, dat soort dingen.
- Het boek is nogal breedvoerig, en erg dik.
- De eerste versie was 87 pagina's, maar mijn uitgever zei dat het er 600 moesten worden.
- Omdat dikke boeken beter verkopen.
- Dat zei hij, ja.
- Misschien moet U een andere uitgever zoeken ?
- Nou, ik ben nu nog bezig met het vervolg op "Brakman's Honger". Dat wordt maar ongeveer 450 pagina's.
- En wat is het thema ?
- Onmacht.
- "Brakman's Onmacht" ?
- Ja, precies, dat is de titel.
- Okee. Bedankt.
- Graag gedaan. ... Eh, zal ik nog een liedje zingen ? Ik heb er gisteren ook een dansje bij ingestudeerd.